İhtiyati Haciz Nedir, Nasıl Talep Edilir?

İhtiyati Haciz Nedir?

İhtiyati haciz, henüz kesinleşmiş bir icra takibi ya da mahkeme kararı olmadan, alacaklının alacağını güvence altına almak amacıyla borçlunun mal varlığına geçici olarak el konulmasını sağlayan bir koruma tedbiridir (İİK m.257 vd.). Amaç, yargılama veya takip süreci devam ederken borçlunun mal kaçırmasını önlemektir.

İhtiyati Haciz Şartları

Vadesi Gelmiş Alacaklarda

İİK m.257/1 uyarınca, rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun elindeki veya üçüncü kişideki taşınır/taşınmaz mallarını, alacaklarını ve diğer haklarını ihtiyaten haczettirebilir. Kısaca üç şart aranır:

• Alacak bir para alacağı olmalıdır,
• Alacak rehinle teminat altına alınmamış olmalıdır,
• Alacağın vadesi gelmiş olmalıdır.

Vadesi Gelmemiş Alacaklarda (İstisnai Haller)

İİK m.257/2, istisnai olarak vadesi henüz gelmemiş alacaklar için de ihtiyati haciz imkânı tanır; örneğin borçlunun taahhütlerinden kurtulmak amacıyla mallarını gizlemeye/kaçırmaya hazırlanması, kaçmaya hazırlanması veya kaçmış olması, ya da alacaklının haklarını ihlal eden hileli işlemlerinin ispatlanması hallerinde.

Teminat Şartı

İhtiyati haciz istenirken, talep haksız çıkarsa borçlunun uğrayabileceği zararları karşılamak üzere mahkemenin belirlediği oranda teminat yatırılması gerekir. Uygulamada bu oran genellikle alacağın %15'i civarındadır, ancak mahkeme somut olayın özelliklerine göre farklı bir oran da belirleyebilir.

İhtiyati Haciz Süreci Nasıl İşler?

1. Alacaklı, yetkili mahkemeye ihtiyati haciz talebiyle başvurur. 2. Mahkeme, dosya üzerinden inceleme yaparak talebi değerlendirir ve gerekli teminatı belirler. 3. Teminat yatırıldıktan sonra ihtiyati haciz kararı verilir ve icra dairesi aracılığıyla uygulanır. 4. Karar, borçluya daha sonra tebliğ edilir; borçlu, kararın kaldırılması için itiraz edebilir (İİK m.265). 5. Alacaklı, ihtiyati haczi uygulatmasından itibaren belirli bir süre içinde esasa ilişkin icra takibi başlatmak veya dava açmak zorundadır; aksi halde ihtiyati haciz kendiliğinden hükümsüz kalır.

İhtiyati Hacze İtiraz

Borçlu, ihtiyati haciz kararına karşı, kararı veren mahkemede itiraz edebilir; itirazda teminatın yetersizliği, şartların oluşmadığı gibi hususlar ileri sürülebilir.

Sonuç

İhtiyati haciz, doğru zamanlama ve doğru teminat hesabıyla kullanıldığında alacaklının elini büyük ölçüde güçlendiren bir tedbirdir. Şartların somut olaya uyup uymadığının değerlendirilmesi teknik bilgi gerektirdiğinden, bu süreçte bir avukatla çalışmanız önerilir.